Ontwikkelingsgericht werken vanuit Feuerstein’s gedachtegoed

21200 - Ontwikkelingsgericht werken vanuit Feuerstein’s gedachtegoed

11-09-2021
Campus Vorselaar - Lepelstraat 2 - 2290 Vorselaar

Ontwikkelingsgericht werken vanuit Feuersteins gedachtegoed.

Ontwikkelingsgericht werken vertrekt van de gedachte dat kinderen slechts (kunnen) leren wat binnen hun ontwikkeling de volgende stap is. Die ontwikkeling kan worden gestimuleerd, maar niet gedirigeerd, laat staan geforceerd. Het is daarom van het grootste belang dat leraren en therapeuten hun aanbod afstemmen op het kind en zijn ontwikkeling. Dit uitgangspunt wordt in het onderwijs steeds meer genegeerd. Eindtermen, jaarplannen, methodes, worden de richtingaanwijzers van ons werk. Het gevolg is dat steeds meer kinderen afhaken omdat hun ontwikkeling niet is afgestemd op dat aanbod. 
Dat maakt het werk voor therapeuten ook complexer. De vraag wat het juiste aanbod is voor de kinderen die ze behandelen, is steeds moeilijker omdat het tezelfdertijd het conflict inhoudt tussen wat de school vraagt en wat het kind binnen zijn ontwikkelingsfase kan. 
Tijd dus om te herbronnen, letterlijk teruggaan naar de bron, en ons de vraag te stellen wat de essentie is van goed onderwijs. De kern van het antwoord hierop is het kind en zijn ontwikkeling!
Het gedachtengoed van Feuerstein wordt terecht gelinkt aan het ontwikkelingsgericht werken met kinderen en jongeren, zowel binnen onderwijs als in therapie. Zijn visie en de middelen die hij ontwierp zijn nog steeds actueel en zeer bruikbaar. Meer zelfs, het is pas de laatste 3 decennia dat Feuerstein internationaal de waardering krijgt die hij verdient: Perkins, Gardner, Sternberg, Costa, en andere vooraanstaande cognitieve psychologen verwijzen graag naar zijn werk als bron voor hun eigen ideeën.
Ook de
middelen die Feuerstein uitwerkte om zijn theorie waar te maken – het instrumenteel verrijkingsprogramma (IVP), het LPAD (dynamisch testprogramma) en de cognitieve kaart – blijven erg waardevol.  
Er is echter meer. Vanuit Feuerstein’s gedachtegoed hebben veel van zijn medewerkers en cursisten
andere middelen ontwikkeld, die binnen meer gerichte doelgroepen goed bruikbaar blijken te zijn om kinderen en jongeren vanuit hun directe ontwikkelingsvragen te prikkelen. Een aantal is in Vlaanderen en Nederland  ondertussen gekend en wordt binnen onderwijs, therapie, kinderdagverblijven, gezinsbegeleiding,… enz. met goed resultaat gebruikt. De voornaamste zijn: Cognet (C.E.A.), bright start (of ‘goed begonnen’), MISC, Samen Denken in Beroep.
Als corona en het sluiten van de scholen ons iets duidelijk heeft gemaakt, is het ontegensprekelijk' de leraar maakt het verschil!'. Een
grote verdienste van Feuerstein ligt zeker in het belang dat hij hecht aan de houding van de begeleider, de mediator. Prof. Luc Stevens schrijft terecht: de begeleider eerst, dan het kind. Feuerstein schreef de basis van de houding van de begeleider uit in zijn ‘theorie van de gemedieerde leerervaring’. Anderen verfijnden deze theorie naar bepaalde doelgroepen toe.

Bij het volgen van deze opleiding worden volgende doelen beoogt. De cursist :

  • is zich bewust van de kenmerken van de ontwikkelingsgericht werken met kinderen en kan zijn handelen hierop afstemmen. 
  • kent de visie van waaruit Feuerstein vertrekt en kan vanuit deze visie reflecteren over zijn eigen werksituatie.
  • kent Feuersteins lijst van de cognitieve functies en kan die herkennen en (re)mediërend gebruiken binnen zijn werk.
  • kent Feuersteins cognitieve kaart en kan de elementen ervan herkennen binnen een opdracht en ze gebruiken om de taak aan te passen aan de leerling/cliënt.
  • kent de basis van het mediërend leren en kan a.d.h.v. het theoretisch kader reflecteren over zijn eigen handelen.
  • maakt kennis met het instrumenteel verrijkingsprogramma van Feuerstein en met het bright start curriculum van C; Haywood.
  • kent de basis van de sociaal-emotionele ontwikkelingsstappen (Greenspan), van de wijze waarop taalontwikkeling kan worden gestimuleerd (Hanen) en van de betekenis van spel in de ontwikkeling
  • maakt kennis met de nieuwste inzichten m.b.t. ontwikkelingsgericht werken met kinderen en kan erover reflecteren vanuit de eigen praktijk.

Onderstaand programma is niet bindend in de zin dat de inhouden op genoemde dagen aan bod komen. De groepsdynamiek heeft daarin ook haar zegje. Wel is op het einde van de opleiding het voorgestelde programma verwerkt. Deelnemers volgen de volledige cursus. Deelnemen aan een eigen selectie van sessies is niet mogelijk. 

lesdagen

lesdag 1:
Ontwikkelingsgericht werken vanuit het sociaalconstructivisme (Vygotsky-Piaget)
De plaats van Feuerstein in het theoretisch kader
Feuerstein’s uitgangspunt: structurele cognitieve modificeerbaarheid
De pedagogische driehoek als basis voor de ganse cursus
De leerkracht/therapeut maakt het verschil: de kracht van mediatie. Definitie en criteria van een goede mediatiestijl (vanuit Feuerstein)
lesdag 2:
Cognitieve functies, cognitieve vaardigheden, executieve functies… what’s in a name?
Zelfregulering als basis van leren: definitie, elementen, kennismaking met trainingen.
Bright start: theoretische achtergrond en de eerste unit: zelfregulering.
lesdag 3:
De deficiënte cognitieve functies van Feuerstein: de opnamefase.
De leerdoelenniveaus van Costa en de praktijk ervan binnen ‘leren leren’.
Het instrumenteel verrijkingsprogramma van Feuerstein: theoretische achtergrond.
Kennismaking met het instrument Organisatie van stippen (O.S.)
lesdag 4:
De deficiënte cognitieve functies van Feuerstein: de verwerkingsfase.
Werken aan transfer: principe en bridging
Mediatie leren toepassen a.d.h.v. het instrument Organisatie van stippen (O.S.) analyseren. 
Kennismaking met het instrument oriëntatie in de ruimte I (I.V.P.) en met de unit rolneming (Bright start)
lesdag 5:
De deficiënte cognitieve functies van Feuerstein: de weergavefase
Kennismaking met de unit rolneming (Bright start) en het instrument oriëntatie in de ruimte I (I.V.P.): de theoretische achtergrond, welke cognitieve functies ze trainen en hoe ermee gewerkt wordt.
lesdag 6:
De cognitieve kaart: definitie, analyse, oefeningen.
Kennismaking met de unit vergelijken (Bright Start) en de instrumenten vergelijken en analytische waarneming (I.V.P.): de theoretische achtergrond, welke cognitieve functies ze trainen en hoe ermee gewerkt wordt.
lesdag 7:
Dynamic assessment: wat, vergelijken met klassiek testen, kennismaking met de materialen van D. Tzuriel, zoeken naar transfermogelijkheden in de klas/therapie. 
Kennismaking met de unit classificeren (bright start) en met de instrumenten classificeren en illustraties (I.V.P.): de theoretische achtergrond, welke cognitieve functies ze trainen en hoe ermee gewerkt wordt.
lesdag 8:
Herhaling en verdieping mediatie: het M.I.S.C. -concept van P.S. Klein (mediëren van jonge kinderen) 
Vanuit de communicatiestijlen van kinderen enerzijds en die van leerkrachten/therapeuten anderzijds reflecteren over de gevolgen hiervan m.b.t. mediatie. (gebruikte achtergrond: Hanen)
lesdag 9:
De emotionele ontwikkelingsstappen van kinderen volgens S. Greenspan, de Floor-Time methodiek en de betekenis ervan binnen deze cursus.
Kennismaking met de unit getalbegrip (bright start) en met de instrumenten familierelaties en cijferreeksen (I.V.P.): de theoretische achtergrond, welke cognitieve functies ze trainen en hoe ermee gewerkt wordt.
lesdag 10:
Cognitieve schemata, de betekenis ervan voor de ontwikkeling van kinderen en hoe we ze kinderen daarbij kunnen begeleiden.
Kennismaking met de instrumenten tijdsrelaties en instructies (I.V.P.): de theoretische achtergrond, welke cognitieve functies ze trainen en hoe ermee gewerkt wordt.
lesdag 11:
Hoe we Feuerstein’s theorie kunnen verbinden met Bloom’s taxonomie.
De kunst van het vragen stellen.
Kennismaking met de units seriëren en discrimineren (bright start): de theoretische achtergrond, welke cognitieve functies ze trainen en hoe ermee gewerkt wordt.
lesdag 12: Synthese: 
De verschillende elementen uit de opleiding komen samen in 1 groot ontwikkelingsgericht schema;
Een individueel toekomstplan opstellen om het geleerde te borgen in de eigen praktijk.

Tijdens de lesdagen wordt meestal vertrokken vanuit oefeningen om daarna de opgedane leerervaring vast te zetten. Soms wordt er omgekeerd gewerkt: eerst een initiatiemoment en dan oefenen. Dit betekent m.a.w. dat elke theorie wordt ervaren vanuit de praktijk. Coöperatieve werkvormen worden als meerwaarde ingezet. Om de tijdsspanne tussen 2 lesdagen te overbruggen en tussendoor het geleerde niet los te laten, worden kleine opdrachten meegegeven die de deelnemers binnen hun eigen praktijk kunnen toepassen. Deze opdrachten zijn oefenkansen, geen verplichtingen.

Datum en tijd

Zaterdag 11 September 2021
van 09:00 tot 16:30u.

Zaterdag 02 Oktober 2021
van 09:00 tot 16:30u.

Zaterdag 23 Oktober 2021
van 09:00 tot 16:30u.

Zaterdag 20 November 2021
van 09:00 tot 16:30u.

Zaterdag 11 December 2021
van 09:00 tot 16:30u.

Zaterdag 29 Januari 2022
van 09:00 tot 16:30u.

Zaterdag 26 Februari 2022
van 09:00 tot 16:30u.

Zaterdag 26 Maart 2022
van 09:00 tot 16:30u.

Zaterdag 07 Mei 2022
van 09:00 tot 16:30u.

Einde inschrijvingen: Donderdag 09 September 2021
Annulatie mogelijk tot: Vrijdag 27 Augustus 2021

Programma

Zaterdag 11 September 2021
9:00 - 16:30
21200 - Ontwikkelingsgericht werken vanuit Feuerstein’s gedachtegoed
Zaterdag 02 Oktober 2021
9:00 - 16:30
21200 - Ontwikkelingsgericht werken vanuit Feuerstein’s gedachtegoed
Zaterdag 23 Oktober 2021
9:00 - 16:30
21200 - Ontwikkelingsgericht werken vanuit Feuerstein’s gedachtegoed
Zaterdag 20 November 2021
9:00 - 16:30
21200 - Ontwikkelingsgericht werken vanuit Feuerstein’s gedachtegoed
Zaterdag 11 December 2021
9:00 - 16:30
21200 - Ontwikkelingsgericht werken vanuit Feuerstein’s gedachtegoed
Zaterdag 29 Januari 2022
9:00 - 16:30
21200 - Ontwikkelingsgericht werken vanuit Feuerstein’s gedachtegoed
Zaterdag 26 Februari 2022
9:00 - 16:30
21200 - Ontwikkelingsgericht werken vanuit Feuerstein’s gedachtegoed
Zaterdag 26 Maart 2022
9:00 - 16:30
21200 - Ontwikkelingsgericht werken vanuit Feuerstein’s gedachtegoed
Zaterdag 07 Mei 2022
9:00 - 16:30
21200 - Ontwikkelingsgericht werken vanuit Feuerstein’s gedachtegoed

Prijs

Deelnemer Donche: 1175,00 EUR

Student: 1175,00 EUR

Organisator

Donchecentrum Thomas More Kempen

Donchecentrum Thomas More Kempen

donche@thomasmore.be